Talentu aparteko ikasleak

Talentu aparteko umeak direnek, adimen maila handia dute, beraien garaiko umeekin konparatuz gero. Hauen adimen-konzientea 130 punto baino altuagoa da, normalean 100 puntu direlarik, David Wechsler-en eskalan. Ume hauek, adimen anitzeko teoria jarraikiz, adimeneko esparru guztietan edo ia gehienetan garapen handia dute, gainera, sormen handia dute eta izaera ere bereizgarria izaten dute. Honen kausa herentzia dela esaten dute aztertzaile batzuk, X kromosomaren herentziaz. 

Orokorrean, nahiz eta talentu aparteko ume guztietan agertu ez, hauek lirateke talentu aparteko umeengan ikusi diren berezitasunak:

1. Gelako gainontzeko ikasleek baino ezagutza sakonagoa eta zabalagoa dute, eta ezagutza hau oso modu bizkorrean barneratzen dute.Ikasteko estrategien erabilera ere oso erraz barneratzen dute, oso arin irakurtzen dute eta memoria oso ona dute.
2. Ikasitakoa testuinguru desberdinetan erabiltzeko erraztasuna dute eta antolatzeko gaitasun handia dute.
3. Beharrezko informazioa barneratzeko erraztasuna dute eta momenturo beraien garapena autoebaluatzeko ohitura dute. 
4. Erronkak aurrera eramateko jakin-nahia izaten dute, eta ariketa hori amaitu arte ez dira lasai gelditzen. Alderantziz, ariketa errazak eta errepikakorrak egiterakoan aspertzen dira.
5. Normalean, oso arin hasten dira hizketan, hiztegi landua erabiliz eta esaldiak ere landuak eginez. Helduen hizkuntza ulertzeko gaitasun handia erakusten dute, ondorioz, beraien hiztegia ere sakontzen dute.
6. Metaforak  eta analogiak erabiltzen dituzte asmatutako istorio eta abestietan, ironia ere ondo erabiltzen dakitelarik. Sortzeko ahalmen izugarria dute, fantasia asko agertuz beraien sorkuntzetan.
7. Beraien usteak malguak dira, eta arazoei konponbide desberdinak emateko gai dira.
8. Gainontzeko pertsonenganako sentzibilitate handia dute, eta oso enpatikoak dira. Pertsonen egoera pertsonala ulertzeko gaitasuna ere handia dute, eta arazoren bat egonez gero, arazo horren zergatia intuitzeko gaitasuna dute.
9. Oso arin ikasten dute arauak dituzten jokoetara jokatzen. Honez gain, erregela berriak asmatzeko eta hauekin jolasteko gaitasuna dute.
10. Lider naturalak izaten dira talde batean, erantzukizun handia hartzen dute beregain gauzak ondo egiteko eta elkar eraginetan ere erraztasun handia izaten dute.
11. Moralarekiko eta justiziarekiko sentzu zabala dute, autokontzeptua ere oso arin garatzen dute, eta ondorioz, besteekiko desberdinak direla antzeman egiten dute.
12. Perfekzioa lortzeko ohitura erakusten dute eta bere buruari helburu zailak lortzea exijitzen die.

Ume hauen garapena asinkronikoa izan ohi da, hau da, adimenak garapen arinagoa du, handitze fisikoak baino. Gainera, garapen kognitiboa eta garapen emozionala ere momentu desberdinetan garatzen dira. Ume hauek, mundua beste modu batera ikusten dute, ondorioz, gatazka sozialak eta akademikoak izan ditzakete.

Ikasleek talentu aparta izatea ez da berez ikaskuntza arazo bat, hala ere, kontu handiz tratatu behar da, arazoak ekiditeko. Hauek daukaten arazoa da, ez dutela beharrezko estimulo intelektualik jasotzen eskolan. Honen kausa bat izan liteke irakasleek lan handiegia dutela gainontzeko ikasleekin hauei denbora gutxiago eskeiniz, eta baita ez dutela hauek motibatzeko eta hauei irakasteko baliabide edo formaziorik. Motibazio falta honengatik eta gelan aspertu egiten direlako, lehen arazo ez zen talentu hau arazo bihur daiteke. Hori dela eta, ume hauek eskola porrota  izatea ez da hain arraroa. Beste arazoetako bat hauen perfekziorako ohitura izan daiteke. Ondo eginda dagoena hobetzeko obsesioa, honek lanak garaiz ez entregatzera eramaten du, edo zerbait amaitutzat ematen dutenean ez daude kontent egindako lanarekin. Hartu-eman sozialetan ere arazoak izan ditzakete, hasteko mundua desberdin ikusten dutelako, eta horrek borrokak izatera eraman ahal duelako, hau kontrolatzen ez bada. Gainera, behin eta berriro besteek esandakoa zuzentzeko joera dute, eta hori jendearentzat atsegina ez dela ulertzen ez badute ere, arazoak izan ditzakete.

Hemen, talentu aparteko umeen inguruko garapenaren taula bat agertzen zaigu, ezaugarriekin.

http://18materia.blogspot.com/p/hasiera_26.html - blogetik ateratako taula.

Bideo honetan 12 urteko mutil bat daukagu. Mutil honek Bigarren Hezkuntzako ikasketak amaituak ditu, eta bere ama-hizkuntzaz gainera, beste hizkuntza batzuk ere ikasiak dauzka:

http://www.youtube.com/watch?v=1pcl60YuxUo&feature=related

Disgrafia eta disortografia

Disgrafia arazoak daudenean 3 motatako arazoak bereiz daitezke: alde batetik, badaude ikasleak naiz eta hitza ondo esan, hau ez dutenak zuzen idazten; beste alde batetik, badaude ikasleak hitza txarto esan eta hau txarto idazten dutenak; eta azkenik, hitza txarto esan eta ondo idazten dutenak. Laburbilduz, hitzak txarto idazterakoan esaten da disgrafia arazoak daudela. Kausak, fonologikoak izan daitezke, edo bestela lexiko edo ortografia arazoak izan  daitezke. Hitz hauek idazterakoan, hitzaren sorkuntzan, honen antolaketan eta honek daukan arau gramatikalean sortzen da arazoa. Beste arazo bat, arazo motorea izan daiteke, ikusmena eta mugimenduaren artean dagoen gaitzen batengandik mugimendu finak egiteko arazoak ekarriko bailituzke, eta honetan, hitza produzitzeko arazoa.

Disgrafia daukaten ikasleek ez dute beste arazo psikologiko, sentsorial, emozional, edo sozialik. Arazo honen ezaugarrien artean hauek egongo lirateke: jarrera desegokia, materiala hartzeko modu desegokia (arkatzak, boligrafoak...), hauengan egiten den indar desegokia, eta idazterakoan arineketan aritzea edota oso motel aritzea. Grafismoaren aldetik ere, arazo batzuk aurki genitzake, adibidez, oso hizki handiak egiteko joera, hauek etzanda egiteko joera, forma desegokia egitekoa, hauen artean tarte handiegia edo oso batuak egitea, hizki ezagutezinak egitea, eta guzti honen ondorioz, testu ulertezina. 

Arazo hau, 6-7 urteren inguruan antzemango litzateke, idazten ikasten duten momentutik aurrera egin beharreko garapenean ezintasunen bat ikusten denean. Diagnostikoa lehenago egitea ez litzateke aproposa izango, umearen garapenaren faseak kontuan hartu behar baitira.

Disortografia dagoenean, atzerapenen bat dagoen seinale da. Hau da, ortografian arazoak agertzen dira, normalean irakurtzeko gaitasunean gaitzen bat dagoelako. Disortografia arazoan bi maila bereiz daitezke, alde batetik disortografia txikia eta beste alde batetik, disortografia larria. Disortografia txikia denean, ikaslearen arau gramatikalen arreta faltagatik izan daiteke, askotan, artikuluen gabezia, pluraletan arazoak izatea edota ortografia akatsak izatea. Baina hau larria denean, ikasleak hitzak ez ditu jartzen edota hitz barruan hizkiak lekuz aldatzen ditu edo ez ditu jartzen. 

Arazo hauen kausak, lateralizazio arazoak, arazo motoreak, pertzepzio arazoak, ikaslearen izaera eta arazo emozionalak eta honen jarrera izan daitezke.